|
کوتوله های
سفید(White Dwarf Stars)
نویسنده: شهریار
داوودیان
کوتوله های سفید
که تعدادشان در کهکشان ما کم نیست تقریبا آخرین مرحله تکامل
بسیاری از از ستارگان هستند و در عین حال ستارگان پر جرمی
هستند که به هنگام مرگ به اجرامی شگفت انگیز و غیر عادی تبدیل
می شوند. ستارگانی که جرمشان تقریبا برابر خورشید است اکثرا به
کوتوله های سفید تبدیل می شوند. کوتوله سفید یکی از
مراحل تکامل ستاره ای
است که ستاره پس
از تبدیل شدن به غول سرخ و باز ایستادن انقباض آن به این نوع
ستاره تبدیل می شوند.اندازه ستارگان کوتوله سفید در مقابل
ستارگان جوانتر بسیار کوچک است زیرا مواد درون آن بسیار فشرده
می شود و اندازه آن تقریبا برابرـ زمین می شود( به علت همین
فشردگی اگر یک قاشق از مواد آن برداریم معادل چندین تن می
شود!). از آنجا که اینـ ستارگان منبعی برای هم جوشی هسته
ای(تولید انرژی) ندارند سرد می شوند.
قدر مطلق کوتوله
های سفید حدودا 10 قدر از خورشید کمتر است و ستارگان کم نوری
به حساب می آیند.
تقریبا گستره
رنگی بیش از 500 کوتوله سفید اندازه گیری شده است. رنگ های
اندازه گیری شده گستره آبی تیره و زرد را پوشش می دهد. دماهای
مربوط به این گستره رنگها بین 100000K
تا 5000K استکه آبی ترین آن ها تا سرخ
ترین اجرامی را که گمان می شود کوتوله سفید هستند را در بر می
گیرد.
طیف کوتوله های
سفید شباهتی به طیف ستاره های معمولی ندارد. در طیف اکثر آن ها
خطوط طیفی بسیار اندکی وجود دارد. تنها خطوطی که واضح تر از
خطوط دیگر دیده می شوند خطوط هیدروژن است. با تمامی این تفاسیر
کوتوله های سفیدی هم وجود دارند که خطوط طیفی آن ها هیچ عنصر
شناخته شده ای را شامل نمی شود. چگالی میانگین کوتوله های سفید
در حدود 100000 برابر چگالی آهن است.
ستاره شباهنگ به
همراه دوتایی خود که کوتوله سفید است و شباهنگ B
خوانده
می شود که در
تصور جدید هابل ثبت شده. اکثر کوتوله های سفید از روی دوتایی
خود کشف شدند.
ماده در کوتوله
های سفید بیشتر شبیه جامدات عمل می کند تا گاز ها و از این رو
ستاره جسمی سخت است. با سرد شدن کوتوله های سفید تغییری در
اندازه و ساختار آن رخ نمی دهد. نکته جالب توجه این است که جو
کوتوله های سفید با هم تفاوت دارند که به علت نیروی بسیار قوی
گرانش در این ستاره ها است پس باید انتظار رفتار های غیر عادی
از این ستاره داشت.
|
